Германија планира изградба на 99 нови дата-центри, од кои 41 веќе се во изградба, но забрзаниот развој на инфраструктурата за вештачка интелигенција и „клауд“ услуги отвора сè посериозно прашање – дали локалните водни ресурси ќе можат да го издржат дополнителниот товар, пишува Дојче Веле
Истражување на германските NDR и „Зидојче цајтунг“ покажува дека околу една четвртина од планираните дата-центри се наоѓаат во региони кои од 2019 година се соочуваат со недостиг на вода, а во дел од нив проблемот е особено изразен.
Дополнителен проблем е што за голем број региони нема целосни и валидни податоци за количините вода што се црпат, па реалниот број на проекти во подрачја со воден стрес би можел да биде и поголем.
Современите дата-центри произведуваат големи количества топлина и бараат постојано ладење на серверите. Една од најчесто користените технологии е таканареченото испарувачко ладење, при што со вода се намалува температурата на воздухот околу серверите. Овој систем троши релативно малку електрична енергија, но негов недостаток е што водата испарува и повеќе не може директно да се користи повторно.
Експертите предупредуваат дека климатските промени дополнително ја усложнуваат ситуацијата. Марина Кен од германската Федерална агенција за животна средина посочува дека и општините кои денес немаат проблем со вода мора однапред да размислуваат за идните сушни периоди, бидејќи дата-центрите се градат за период од најмалку десет години, а условите со водоснабдувањето во тој период можат значително да се променат.
Истражувањето покажува и дека голем дел од локалните власти не даваат јасни одговори каква технологија за ладење ќе користат идните центри. Само седум општини навеле дека планираните објекти ќе користат одржливи системи со затворен циклус, при кои водата повторно циркулира, додека само пет имаат конкретен план како дата-центрите ќе функционираат за време на екстремни топлотни бранови.
Постојат и технологии кои можат значително да ја намалат или целосно да ја избегнат потрошувачката на вода, меѓу кои директно ладење на чиповите во затворени системи и користење природни разладни средства. Дел од овие решенија овозможуваат и искористување на отпадната топлина од серверите.
Проблемот дополнително го нагласува големината на новите проекти. Додека досега дата-центар со приклучна моќност од пет до десет мегавати се сметал за голем, новите комплекси често се планираат со моќност од 200 до 500 мегавати, а некои проекти надминуваат и еден гигават.
Тоа значи поголема потрошувачка не само на електрична енергија, туку потенцијално и на вода за ладење.
Истражувањето покажува и дека повеќе од една третина од новите дата-центри во Германија ги планираат или градат компании со седиште надвор од Европската Унија, при што најголем дел се американски технолошки компании.
Тоа создава дополнителен притисок врз локалните власти, особено во помалите општини, кои понекогаш треба да носат одлуки за инвестиции вредни милијарди евра и да преговараат со некои од најголемите светски технолошки корпорации.
Германското Министерство за дигитализација признава дека достапноста на вода станува сè поважен фактор при одлучувањето каде може да се гради дата-центар. Германија паралелно со другите земји на ЕУ работи и на европски систем за означување на одржливоста на овие објекти.
Прашањето станува сè поактуелно и на европско ниво. Според Европската агенција за животна средина, во 2023 година 28 проценти од територијата на ЕУ била погодена од недостиг на вода најмалку во еден период од годината.