Вкупно 1.822 вработени од јавните здравствени установи во Македонија покренале судски постапки против своите работодавачи поради неисплатени додатоци на плата. Вкупната сума на тужбените барања изнесува 134,6 милиони денари (околу 2,18 милиони евра), информираше директорот на Фондот за здравствено осигурување (ФЗО), Сашо Клековски.
Според податоците, тужби се поднесени во 62 од вкупно 108 јавни здравствени установи, што е повеќе од половина од капацитетите во државата.
Како клучни причини за масовните тужби се наведуваат неисплатените надоместоци за прекувремена и ноќна работа, работа во смени, во недела и за време на празници, како и бонуси и јубилејни награди.
Најголем број тужители има во Општата болница во Куманово каде се евидентирани 317 вработени, додека највисок поединечен износ на побарувања е забележан кај Клиничката болница во Битола, со вкупен износ од 16,8 милиони денари.
Клековски предупредува дека финансискиот товар врз системот веројатно ќе расте, со оглед на тоа што многу постапки се во тек, а се најавуваат и нови тужби, како онаа во Здравствениот дом во Кратово за дополнителни 3,5 милиони денари.
Паралелно со ова, ФЗО објави детална анализа за декември 2025 година, која опфаќа 18.872 вработени. Главните наоди покажуваат дека просечната нето-плата изнесува 50.039 денари, додека просечната основна плата е 37.660 денари.
Највисок удел на додатоци е забележан во установите со 24-часовен режим како Кардиохирургија со 40,66% и КБ Штип со 37,83%, додека најнизок удел од под 15% има кај поликлиниките и превентивните установи кои не работат со дежурства.
За да се надминат недоразбирањата и да се намалат судските трошоци, Министерството за здравство формираше работна група составена од претставникат на Министерството, ФЗО и репрезентативните синдикати. Целта е да се прецизира начинот на исплата на додатоците и да се елиминираат „сивите зони“ во толкувањето на колективните договори.
Меѓу клучните препораки се приоритетна исплата на правосилните судски пресуди и спогодби, воведување централен регистар за судски предмети, зајакнување на правните служби во болниците и унапредување на социјалниот дијалог.
Покрај финансиските предизвици, Клековски нагласи дека недостигот на анестезиолози останува еден од најсериозните системски проблеми, иако се очекува вкупниот број на вработени во јавното здравство во 2026 година да надмине 19.000 лица.