Со цел да се засилат гласовите на младите жени како двигатели на промени и да се истакнат напредокот и предизвиците во областа на родовата еднаквост, Меѓународниот ден на жената беше одбележан со низа активности кои ја нагласија потребата од повторно потврдување на заедничките заложби за родова еднаквост, правда и дејствување.
Настанот, организиран заеднички од Министерството за социјална политика, демографија и млади, Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје и Обединетите нации во Северна Македонија, е дел од активностите за одбележување на Меѓународниот ден на жената 2026, кој на глобално ниво се одбележува под мотото „Права. Правда. Акција за сите жени и девојки“.
Настанот имаше за цел да го промовира женското лидерство во Северна Македонија преку отворање на прашањата што ги засегаат младите жени во стремежот кон лидерски улоги, споделување искуства на актуелни жени лидери и промоција на менторска мрежа за млади жени.
Државниот секретар за социјална политика, демографија и млади, Фатмир Сабриу во своето обраќање се осврна на неодамнешната трагедија која го потресе целото општество и како што рече „ зад таа трагедија стојат многу прашања, за системот, за насилството, за одговорноста на институциите но и за одговорноста на секоја индивидуа. Тој порача дека овој 8 Март не е ден само на честитки и славење туку и една симболика да се изгради систем кој ќе функционира и индивидуи кои ќе носат и лична и општествена одговорност. Притоа се осврна и на регулативата во државата која ги адресира одговорите на предизвиците во оваа област.
„Направивме значајни чекори во борбата против родово базираното и семејното насилство. Донесовме Закон за спречување и заштита од насилство врз жените и семејното насилство, ги зајакнавме кривичните одредби со јасна дефиниција на родово базирано насилство и воведување на нови кривични дела, и подготвивме Национална стратегија за превенција и заштита од родово базирано и семејно насилство 2026–2033, која ќе придонесе за појасен, покоординиран и поодговорен систем. Паралелно, воспоставивме мултисекторски услуги за поддршка на жртвите и инвестиравме во подигање на јавната свест. Но законите и институциите се само дел од решението – вистинската промена почнува со одговорност кај секој поединец.“ истакна Сабриу.
Преку засилување на гласовите на младите жени како двигатели на промени, дијалогот има за цел да ги инспирира нивните лидерски амбиции, да ги поврзе реформите со процесот на зајакнување на жените и повторно да ги потврди заедничките заложби за родова еднаквост, правда и акција.
„Како најстар и најголем универзитет во државата, УКИМ носи посебна одговорност. Преку образованието не ги обликуваме само професионалните патеки на студентите, туку и вредносниот систем на општеството,“ истакна ректорката проф. д-р Биљана Ангелова.
За Рита Колумбија, Постојан координатор на Обединетите нации во Северна Македонија, младите жени можат да водат трансформативни промени, да поттикнат иновации и да бидат јавни лидери во своите заедници и во општеството во целина. Сепак, со векови жените се соочуваат со бариери и предизвици во остварувањето на своите соништа и цели.
„Во 21 век, жените и девојките не треба да се соочуваат со правни или системски пречки за да го остварат својот потенцијал. Девојчињата и момчињата, жените и мажите треба да имаат еднакви можности; сепак, на девојчињата и жените им е потребна посилна поддршка од општеството за да ги искористат можностите сè додека родовата еднаквост не стане целосно и безусловно прифатена. Како што рече Генералниот секретар на ОН, Антонио Гутереш: „Родовата еднаквост ги издигнува општествата. Кога моќта се споделува, слободата се проширува“, изјави Колумбија.
Повеќе од 100 млади лица, претставници на Владата на Северна Македонија, универзитетски професори, претставници на граѓанскиот сектор, како и претставници на Обединетите нации и дипломатската заедница, учествуваа на дијалог на високо ниво посветен на младите жени и жените лидери, кој се одржа денес на Ректоратот на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје.
Законодавството, како што е она произлезено од Истанбулската конвенција, е од суштинско значење за обезбедување значајна заштита, зајакнување и правда за жените и девојките. Но, сите ние имаме заедничка обврска да обезбедиме негово доследно спроведување, за да можат сите жени и девојки да го остварат својот потенцијал и да бидат двигатели на општествените промени. Ова е заклучокот од настанот одржан денес во Скопје по повод одбележувањето на Меѓународниот ден на жената.