Европската Унија е заглавена со прашањето за забрана на поморските услуги за руските нафтени танкери. Затворањето на Ормутскиот Теснец, молкот на сојузниците од Г7 и противењето на Грција и Малта ја направија секоја промена на политиката речиси невозможна, известува Еуроњуз.
Официјалните претставници и дипломатите во Брисел стануваат сè попесимистични во врска со шансите за воведување целосна забрана на поморските услуги за руските танкери, бидејќи и внатрешните и надворешните фактори работат против овој амбициозен предлог.
Тоа нема да се случи“, изјави без двоумење за медиумот еден дипломат.
Забраната беше одобрена кон крајот на април како дел од 20-тиот пакет санкции насочени кон ослабување на руската воена економија. Таа предвидува забрана на сите услуги поврзани со поморскиот транспорт, вклучувајќи банкарски услуги, превоз, регистрација под знаме и осигурување за танкери што превезуваат руска нафта.
Сепак, оваа далекусежна мерка беше одложена на неопределено време.
Официјалното објаснување за паузата беше желбата да се постигне договор на ниво на Г7, по примерот на ограничувањето на цената на руската нафта, кое беше усвоено во координација со сојузниците.
„Ова беше најдобриот начин да испратиме сигнал дека сме подготвени“, рече друг дипломат. „Тоа беше свесна одлука.“
Но, останатите членки на Г7 покажаа мал или никаков ентузијазам да го следат истиот пат. Соединетите Американски Држави се движеа во спротивна насока, издавајќи три последователни изземања од санкциите за руската нафта со цел да се справат со нестабилноста предизвикана од ситуацијата во Ормутскиот теснец. И неодамнешните потези на Обединетото Кралство предизвикаа загриженост во Брисел.
Иако ЕУ категорично одбива да ги олесни санкциите, таа го одложи долгоочекуваниот предлог за постепено укинување на увозот на руска нафта.
Лидерите на Г7 ќе се состанат во Евијан, Франција, во средината на јуни. Се очекува да присуствува и украинскиот претседател Володимир Зеленски, кој повика на построги санкции против Русија.
Јавно, Европската комисија, балтичките и нордиските земји продолжуваат да се залагаат за спроведување на забраната за услуги и за зголемување на трошоците за рускиот енергетски сектор.
Но, официјалните претставници и дипломатите признаваат дека нестабилноста на енергетските пазари, заедно со постојано високите цени на нафтата, претставуваат силна пречка за активирање на оваа досега неприменета мерка, која беше предложена само неколку недели пред САД и Израел да започнат напади врз Иран.
„Настаните во Заливот јасно ја променија пресметката за сè што е поврзано со енергијата“, изјави Дејвид О’Саливан, специјален претставник на ЕУ за санкции, во интервју за Euronews.
„Во моментов, сите западни економии се борат со пристап до енергија по разумни цени и има недостиг од снабдување во одредени сегменти, како што се рафинираните нафтени производи, дизелот, авионското гориво и слично“, додаде тој.
„Затоа мислам дека во овој момент нема расположение за дополнителни мерки што би можеле да ја влошат таа ситуација.“
Две клучни гласања
Дополнително, Брисел сè уште нема обезбедено поддршка од две земји-членки чии интереси се директно засегнати: Грција и Малта. Грција има моќна бродопревозничка индустрија, додека Малта управува со најголемиот бродски регистар во Европа.
Двете медитерански држави тврдат дека целосната забрана на поморските услуги, доколку се воведе без координација со Г7, би довела до економски загуби, би ја зајакнала руската „сенковита флота“ и би им дала предност на кинеските и индиските конкуренти.
Портпарол на МНР на Малта предупреди дека еднострана акција од европска страна може да создаде „дупки“ во режимот на санкции.
„Главниот ризик е фрагментацијата. Ако партнерите во коалицијата не дејствуваат усогласено, операторите едноставно може да се префрлат во други јурисдикции во рамките на истиот екосистем, со што ќе се намали ефикасноста на санкциите. Затоа координацијата е суштинска“, изјави портпаролот за Еуроњуз.
„Санкциите мора да функционираат во пракса, а не само во принцип. Ако клучните партнери не се усогласени, постои реален ризик бизнисот едноставно да се пресели во рамките на истиот поширок коалициски простор, што ќе ја поткопа целта.“
Европската комисија во моментов работи на нов пакет економски санкции, кој се очекува да биде претставен во наредните денови.
Додека надежите за целосната забрана слабнеат, вниманието се насочува кон друга иницијатива на Г7: ограничувањето на цената на руската нафта. Според правилата на ЕУ, ова ограничување мора периодично да се приспособува за да остане 15% под просечната пазарна цена на руската сурова нафта.
Бидејќи цената на нафтата од типот „Уралс“ значително порасна поради нарушувањата во Ормутскиот теснец, следната ревизија, закажана за 15 јули, сега се очекува да доведе до зголемување, а не до намалување на ценовниот праг.
Очекувањата меѓу дипломатите се дека ЕУ ќе пронајде нов начин да го задржи ограничувањето на сила и да избегне обезбедување економско олеснување за Москва.