Иако многумина денес се потсмеваат на стравот од петок 13, непријатноста поврзана со овој датум е длабоко вкоренета.
Приказните се протегаат од нордиската митологија, каде што немирниот бог Локи како непоканет, тринаесетти гостин на гозбата во Валхала ја предизвикал смртта на омилениот бог Балдер, носејќи тага во светот.
Во христијанската традиција, на Последната вечера имало тринаесет луѓе, а Јуда, предавникот, се смета за тринаесетти учесник. Самиот петок ја носи стигмата на денот кога Христос бил распнат, а според некои преданија, тоа е и денот кога Каин го убил Авел.
Стравот добил и историска потврда во петок, 13 октомври 1307 година, кога францускиот крал Филип IV наредил масовно апсење и подоцнежен прогон на витезите темплари.
Низ вековите, зградите почнале да го „прескокнуваат“ тринаесеттиот кат, хотелите да ја избегнуваат собата број 13, а луѓето да ги одложуваат патувањата и важните одлуки. Иако статистиките не покажуваат пораст на несреќи на овој ден, колективното очекување на неволја го прави психолошки оптоварен.
Иако многумина денес само одмавнуваат со раката на ваквите верувања, колективната свест и понатаму е под влијание на приказни стари со векови. Додека едни го сметаат за ден кога треба да се биде дополнително внимателен, други го доживуваат како и секој друг ден.
Сепак, без разлика дали сте суеверни или не, интересно е да се истражи кои однесувања, според народните верувања, би требало да се избегнуваат за да се заштитите од лоша среќа.
Поминување под скала
Едно од најстарите и најпознатите суеверија е она за избегнување поминување под скала. Верувањето потекнува од идејата дека скалата потпрена на ѕид создава триаголник, кој во раното христијанство го симболизирал Светото Тројство.
Да се помине низ тој триаголник се сметало за нарушување на светоста и за повикување на ѓаволот. На ден кој и онака важи за несреќен, таквиот чин се смета за дополнително предизвикување на судбината.
Се разбира, постои и практична страна на приказната: одењето под скала едноставно не е безбедно. Секогаш постои ризик од паѓање на алат или од нестабилност на самата скала, па затоа овој совет е мудар без оглед на датумот.
Кршење огледало
Легендата вели дека кршењето огледало носи седум години несреќа. Ова верување потекнува од древни времиња кога се сметало дека огледалото не го одразува само физичкиот изглед, туку и душата на човекот. Затоа скршеното огледало симболизирало „скршена“ или оштетена душа.
Кога ваков инцидент ќе се случи на петок 13, стравот од последиците се зголемува. Иако нема научни докази што го поврзуваат скршеното огледало со години лоша среќа, психолошкото влијание може да биде реално, внесувајќи немир и вознемиреност во ден кој и онака е обвиен со страв.
Средба со црна мачка
Во многу западни култури, црните мачки историски се поврзуваат со вештерки и зли сили. Се верува дека ако црна мачка ви го пресече патот, особено на петок тринаесетти, тоа е знак за претстојна несреќа. Интересно е што во некои други култури, како во древниот Египет, мачките биле почитувани, а црната мачка се сметала за симбол на среќа.
Сепак, во нашето поднебје ова суеверие е длабоко вкоренето. Моќта на сугестијата е силна, па средбата со црна мачка може потсвесно да ве направи понапрегнати и посклони да ги забележувате негативните настани.
Отворање чадор во затворен простор
Отворањето чадор во куќа се смета за чин што носи лоша среќа. Едно од толкувањата води потекло од древен Египет, каде што чадорите го штителе благородништвото од сончевите зраци. Да се отвори чадор во сенка, далеку од сонцето, се сметало за навреда за богот на сонцето.
Според други верувања, со тоа се навредуваат духовите заштитници на домот, што резултира со „дожд“ од неволји. Како и кај скалата, постои и практична причина за претпазливост, бидејќи отворањето незгоден чадор во мал простор лесно може да доведе до туркање предмети или до повреда.
Истурање сол
Солта низ историјата била исклучително вредна, користена не само како зачин, туку и како средство за плаќање. Нејзиното истурање се сметало за расипништво и лош знак. Ова верување дополнително се зацврстило со приказот на Јуда на Тајната вечера, за кого се вели дека ја истурил солта непосредно пред предавството.
Ако тоа сепак ви се случи, народното предание вели дека треба да земете малку од истурената сол и да ја фрлите преку левото рамо. Така, наводно, ќе го „заслепите ѓаволот“ кој, според легендата, демне токму таму.
Започнување нови работи или големи проекти
Многумина веруваат дека започнувањето нешто ново на петок тринаесетти може да го осуди проектот на пропаст. Без разлика дали станува збор за отворање фирма, потпишување важен договор, свадба или преселба, суеверните луѓе таквите одлуки ги одложуваат за друг ден.
Стравот произлегува од уверувањето дека негативната енергија на овој датум ќе фрли сенка врз потфатот. Иако нема докази дека проектите започнати на овој ден се помалку успешни, недостатокот на самодоверба и сомнежот што произлегуваат од суеверието можат значително да влијаат врз исходот.
Долги и напорни патувања
Стравот од патување на петок тринаесетти е едно од пошироко распространетите суеверија. Фолклорот сугерира дека веројатноста да наидете на проблеми, како доцнење на летови, сообраќајни гужви или дефекти, е поголема.
Статистички, се разбира, тоа не е точно, но вознемиреноста предизвикана од репутацијата на овој ден може патувањето да го направи постресно. Анксиозноста може да ја намали концентрацијата, а патниците се посклони кон т.н. потврдувачка пристрасност – секој помал проблем да го припишат на „проклетството“ на датумот.