Беспилотни летала над Европа, затворени аеродроми, блокирање на GPS сигналот и сајбер напади – нов вид војна веќе не се води само на фронтовските линии, туку и во воздушниот и дигиталниот простор. Во тек е тивок конфликт, кој ги тестира безбедносните капацитети на европските земји, велат аналитичарите. Дали сме во војна со дронови, или е тоа форма на заплашување на противникот, и колку е опасен дронот во денешниот начин на војување, истражуваше нашиот Никола Туцовиќ.
Во изминатите неколку дена, низ северна Европа, во четири градови во Данска, како и во Осло, дронови го нарушија воздушниот сообраќај, ги нарушија аеродромските операции и ги принудија земјите да се соочат со безбедносни закани. Главниот аеродром во Копенхаген беше затворен речиси четири часа поради забележан рој дронови.
- Количината на челик во една армија повеќе не значи високи оперативни способности на таа армија. Едноставно е прашање на мерење на достапноста и достапноста на полупроводници, чипови и евентуално стратешки ретки суровини. Најважното нешто што го овозможуваат ваквите дронови е тестирање на воздушната одбрана на земјата – интеграцијата на воздушната одбрана, услугата за надзор и известување, радарските системи и можноста за работа со овие дронови. Во оваа смисла, оперативната употреба на силите е прилагодена, евентуално за ситуациско дејствување. Дроновите најмногу ја тестираат и тестираат одбраната на една земја, бидејќи видовме, на пример, во Полска, дека Полска се бранеше од дрон што чини десет илјади долари со ракети вредни еден милион долари.
- Авионите што превезуваат високи европски функционери пријавија пречки во GPS системите. Упади со дронови, попречување на навигациските мрежи, сајбер напади врз аеродромските системи, како во Берлин, Брисел и Лондон пред неколку дена, претставуваат стратегија што всушност е обид за ослабување на државната контрола и одвраќање, велат аналитичарите. Како одговор, балтичките држави развиваат нова линија на одбрана, ѕидот на беспилотни летала, систем за откривање, следење и неутрализирање на беспилотни летала.
- Тоа е електромагнетен систем, а не буквален ѕид. Тој спречува прелет на какви било средства што се водени од врска, радио врска или електромагнетна врска. И покрај ова, нема да биде можно да се онеспособат беспилотни летала водени од оптоелектронски кабел. Затоа, ова се беспилотни летала за кои сè уште нема можност за електромагнетни пречки.
- Војните денес сè повеќе вклучуваат беспилотни летала, беспилотни летала, кои, благодарение на брзиот развој на технологијата, стануваат алатки со огромна моќ и широка примена. Тие се користат за надзор, снимање на терен, но и за прецизни напади. Без разлика дали се наменети за воени или цивилни цели, откривањето и заштитата од беспилотни летала сè уште не се целосно ефикасни. Нивната дополнителна предност е што често е речиси невозможно да се утврди нивниот сопственик, што ги прави уште поопасно оружје во современите конфликти.
- Ако беспилотно летало се сруши и се скрши, ако чипот што ја содржи трагата каде лета, колку дена лета, каде лета, не е уништен, тогаш можете да видите кој е сопственикот и која е неговата намена. Сепак, тој чип е секогаш оштетен и тогаш немате комуникација, односно не знаете од каде лета или каде летал – изјави Симо Марковиќ за Блиц ТВ.
Драмата на небото над Европа не стивнува. Покрај заканата што ја претставуваат беспилотните летала, руските воени авиони исто така предизвикуваат зголемена загриженост. Забележано е дека руски авиони летале во близина на бродови на германската морнарица, што германските претставници го оценија како јасна провокација.
Нешто што звучи како закана дојде од Европската Унија – претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, ѝ кажува на Москва дека сериозно се разгледува можноста за соборување на руски борбени авиони доколку го нарушат воздушниот простор на НАТО и Европската Унија.