Државниот завод за ревизија (ДЗР) објави загрижувачки извештај кој директно посочува дека програмите за рана детекција на малигни заболувања во земјава не ги даваат очекуваните резултати. Ревизијата, која го опфаќа периодот од 2021 до 2024 година, покажува дека опфатот на скринингот е далеку под европските стандарди, што резултира со доцно откривање на болеста кај најголем дел од жените.
Според податоците од ДЗР, во анализираниот период направени се вкупно 20.946 скрининг-мамографии кај жени на возраст од 40 до 69 години. Што се однесува до ракот на грлото на матката, од 2022 до 2024 година, земени се 130.093 ПАП-тестови од жени на возраст од 21 до 59 години.
Сепак, овие бројки претставуваат само мал дел од целната популација. Опфатот на скринингот на рак на дојката се движи од мизерни 0,8 до 5,4 отсто, додека кај ракот на грлото на матката тој изнесува од 10,3 до 15,5 отсто.
„Со постојниот опфат не може да се очекува доволен ефект во раното откривање на болеста, бидејќи тој е значително под европските препорачани нивоа за организиран популациски скрининг“, децидни се ревизорите.
Најстрашниот податок во извештајот е фактот дека поради неефикасниот скрининг, дури 80 отсто од пациентките со рак почнуваат со лекување во подоцнежни стадиуми на болеста.
Дополнителен проблем што го нотира ДЗР е неможноста прецизно да се оцени одѕивот на поканетите жени, бидејќи институциите не водат целосна евиденција колку покани биле испратени, а колку жени реално се појавиле на преглед.