Либанскиот парламент денеска донесе историска одлука за целосно укинување на смртната казна. Со законските измени, најстрогата казна во иднина ќе биде заменета со доживотен затвор проследен со исклучително тешка принудна работа.
– Ова е историски чекор за нашата земја – изјави министерот за правда Адел Насар за време на парламентарната седница.
За укинувањето на смртната казна гласаше мнозинството од 128-те пратеници во либанскиот парламент. Против беа само пратениците од групата на шиитското движење Хезболах.
Засега нема официјална реакција ниту од Хезболах, ниту од влијателните верски институции во земјата, кои традиционално ја поддржуваат смртната казна како легитимно правно средство.
Одлуката беше поздравена од меѓународните невладини организации, кои со години бараа формализирање на мораториумот врз егзекуциите или целосно укинување на смртната казна.
– Либан конечно заврши со суровата казна што никогаш не требаше да биде изрекувана. Смртната казна е единствена по својата суровост и неповратност, а притоа е постојано обележана со произволност, предрасуди и правосудни грешки – изјави Рамзи Каис, одговорен за Либан во организацијата „Хјуман рајтс воч“.
Либан воведе неофицијален мораториум врз егзекуциите во јануари 2004 година. Иако оттогаш беа изречени десетици смртни пресуди, тие подоцна беа ставани во мирување или заменувани со затворски казни.
Сепак, остануваат отворени прашањата околу практичната примена на новата казна – „исклучително тешка принудна работа“. Правните експерти предупредуваат дека сè уште нема доволно прецизни одредби за тоа како ќе се спроведува оваа санкција.
Неколку пратеници потврдија дека условите и точните рамки за извршување на казната допрва треба да бидат прецизирани. Либанското законодавство и досега предвидуваше „тешка принудна работа“, но таа во последните години ретко се применуваше поради недостигот на ресурси и капацитети во пренатрупаните затвори.
Одлуката доаѓа во период на жестоки дебати
Укинувањето на смртната казна се случи во период на вжештени парламентарни дебати околу уште еден контроверзен предлог-закон – општа амнестија, која би била најсеопфатната од завршувањето на 15-годишната граѓанска војна во 1990 година.
Доколку биде усвоен, законот би овозможил намалување на казните или ослободување на одредени осуденици, меѓу кои и лица осудени за трговија со дрога и припадници на вооружени групи, со одредени исклучоци.
На ваквиот предлог остро реагираа семејствата на либанските војници и полицајци кои биле убиени од исламистички борци. Тие организираа неколку протести, стравувајќи дека сторителите на овие злосторства наместо очекуваните најстроги казни би можеле да добијат значително намалени затворски казни.
Одлуката за укинување на смртната казна со тоа отвора ново поглавје во либанскиот правен систем, но истовремено остава низа прашања околу примената на новите санкции и односот кон најтешките кривични дела.