Периодите на екстремна топлина стануваат сè почести, поинтензивни и подолготрајни, како последица на затоплувањето на планетата предизвикано од климатските промени, предупреди денеска Светската метеоролошка организација (СМО).
Според метеоролошката агенција на Обединетите нации, значајна промена во температурните обрасци е забележлива уште од жешкото лето во Европа во 1976 година.
Делови од Европа ова лето веќе го доживуваат својот петти топлотен бран, проследен со суша, шумски пожари и рекордно високи температури.
„Екстремните топлотни бранови стануваат сè почести, поинтензивни, траат подолго и опфаќаат многу пошироки области отколку во минатото за време на постудени клими“, рече Џон Кенеди, раководител на одделот за информации за климатските промени на СМО, на прес-конференција во Женева.
Високиот притисок ја задржува топлината
Кенеди објасни дека актуелниот топлотен бран во Европа, континентот кој според СМО се затоплува најбрзо, е резултат на комбинација од долготраен систем на висок воздушен притисок и климатските промени.
Системите со висок притисок го задржуваат топлиот воздух, ја намалуваат облачноста и го ограничуваат навлегувањето на постуден воздух. На тој начин топлината може да се акумулира над големи подрачја со денови, па дури и недели.
„Ел Нињо, природен климатски модел што обично ги зголемува глобалните температури, не придонесе за зголемување на температурите или топлотните бранови во Европа оваа година, бидејќи условите во тропскиот Пацифик во моментов се неутрални“, рече Кенеди.
Според него, временските услови во летото 1976 година биле во голема мера слични со актуелниот модел на системи со висок и низок притисок. Сепак, денешните последици се значително поинакви поради децениите глобално затоплување.
„Времето од јуни 1976 година е редок пример за изолирани области кои доживуваат надпросечни температури во многу постуден свет, додека денес сликата е обратна“, рече Кенеди.
Тоа, како што објасни, значи дека денес поголемиот дел од светот бележи надпросечни температури, додека само неколку изолирани региони се постудени од вообичаеното.
Топлите мориња и сушата ја засилуваат жештината
Кенеди посочи и на дополнителни фактори кои придонесуваат за екстремните температури во Европа. Меѓу нив се исклучително топлите мориња и сувото земјиште на континентот.
„Топлотните бранови во Медитеранот и водите западно од Европа дополнително го затоплуваат копното и создаваат потопла основа за долготрајни системи со висок притисок“, рече Кенеди.
Сувото земјиште, исто така, го засилува затоплувањето, бидејќи почвата се загрева побрзо откако ќе ја изгуби влагата.
„Многу од наведените фактори се здружуваат и резултираат со рекордни температури и топлина оваа година“, заклучи Кенеди.
Предупредувањето на СМО доаѓа во време кога повеќе европски земји се соочуваат со екстремни горештини, суша и зголемен ризик од шумски пожари, што дополнително го нагласува влијанието на климатските промени врз временските услови.