Цените на суровата нафта пораснаа на почетокот на првата работна недела во 2026 година, откако американската воена операција во Венецуела внесе нова неизвесност околу идната глобална понуда.
На лондонскиот пазар цената на „брент“ се искачи на околу 61,7 долари за барел, додека американската нафта WTI се тргуваше по приближно 58,3 долари, покажуваат берзанските котации објавени попладнево.
Пазарната реакција следува по викендот во кој САД соопштија дека во ноќна акција го уапсиле венецуелскиот претседател Николас Мадуро, со најави дека ќе се соочи со обвиненија пред американски суд. Настанот повторно ги отвори прашањата за стабилноста на венецуелската нафтена индустрија и можните последици врз снабдувањето.
Во фокусот на трговците се две клучни дилеми: дали политичката криза ќе ја блокира и онака ограничената венецуелска понуда и дали ќе следи подолг период на санкции и ембарга. Од Белата куќа, според Ројтерс, е потврдено дека американското ембарго за венецуелската нафта останува на сила, што ја намалува веројатноста за брзо враќање на поголеми количини на светскиот пазар.
Иако Венецуела формално располага со најголеми докажани нафтени резерви во светот – околу 303 милијарди барели – нејзиното реално влијание врз глобалната понуда е ограничено поради долгогодишниот пад на производството, недоволните инвестиции и меѓународните санкции. Производството во 2025 година се проценуваше на околу 1,1 милион барели дневно, далеку под историските нивоа.
Дополнителна поддршка на цените дава и одлуката на OPEC+ да ја задржи политиката на стабилна понуда и да ги паузира планираните зголемувања на производството во февруари и март 2026 година, со образложение за сезоналност и зачувување на пазарната рамнотежа.
Сепак, дел од аналитичарите предупредуваат дека растот на цените може да остане ограничен, имајќи предвид дека глобалниот пазар и натаму се соочува со релативно обилна понуда и внимателна побарувачка. Во анкета на Ројтерс, економисти прогнозираат просечна цена на „брент“ од околу 61 долар за барел во 2026 година, иако геополитичките ризици, вклучително и случувањата во Венецуела, оставаат простор за краткорочни осцилации.
За Македонија, каде што цените на горивата се чувствителни на движењата на светските берзи, ваквите поскапувања најчесто се прелеваат со одредено задоцнување, во зависност од курсот на доларот, трговските маржи и следните пресметки на увозните цени. Клучното прашање во наредните денови ќе биде дали кризата ќе се претвори во долгорочна блокада што ќе ја наруши понудата или ќе остане краткорочен пазарен шок.