Објавувањето на точките од американскиот мировен план првично предизвика чудење, бидејќи сè премногу наликуваше на принудување на Украина на капитулација. Се добива впечаток дека наместо планот „Виткоф-Дмитриев“, го читаме планот „Дмитриев“ – каде Украина мора да направи сè, а Русија ништо.
Во својата анализа, хрватскиот портал „Индекс“ пишува дека не може да се смета за сериозна точката во која „РФ и Украина се обврзуваат да не ги менуваат идните територијални договори со насилни методи“, со оглед на тоа што Русија повеќепати ги има прекршено сопствените договори.
Службената потврда од Трамп дека САД сакаат Украина да го потпише рамковниот договор до идниот четврток, како и „контролираното протекување“ информации дека Вашингтон се заканува со прекин на испораката на оружје и разузнавачки податоци, покажуваат дека Киев се соочува со притисок без преседан.
Лажниот притисок врз Русија и факторот „Епстајн“
Анализата го поставува прашањето дали Трамп воопшто имал намера да врши притисок врз Русија. Се чини дека САД го трошат потенцијалот на нафтените санкции најавени со таков патос пред еден месец. Целта не е да се присили Русија на мир, туку да се постигне договор. Работата на планот започнала кога беа воведени санкциите против „Роснефт“ и „Лукоил“, но тие не профункционираа целосно. Штовише, на 14 ноември, тивко и неприметно, САД повторно одложија дел од тие санкции.
Водечките украински аналитичари, како Марија Золкина, јасно ја дефинираат стратегијата: „Стратегијата на Трамп, веќе испробана на договорот за Појасот Газа, е очигледна: да се постигне резултат преку жесток притисок врз послабата страна и кулоарски договори со агресорот. Нерамнотежата на понудата е катастрофална: На Украина ѝ се ветуваат нејасни, правно ништовни безбедносни гаранции во замена за сосема конкретни загуби — територија, намалување на војската и откажување од оружје со долг дострел“.
За Трамп ова е обид да „убие две муви со еден удар“: да ги обнови односите со Русија (што му е поважно од Украина) и да ја надгласа информациската бучава од скандалот со „досиејата на Епстајн“. Токму тука се крие и загатката со нафтените санкции – тие беа само инструмент за уцена за да се седне Путин на маса.
Биланс на планот: Кој што добива, а што губи?
Ако се сумира планот, резултатот е поразителен за Украина и Европа:
- Русија добива: Легализација на веќе окупираното, контрола над целиот Донбас (вклучувајќи го и делот што сега не го контролира), укинување на санкциите, целосна амнестија за воени злосторства и враќање во Г8. Ги добива и политичките барања: забрана за ширење на НАТО и мешање во внатрешната политика на Украина.
- Губи: Третина од замрзнатиот имот (100 милијарди долари).
- Украина добива: Она што ѝ припаѓаше по право (суверенитет), плус нејасни безбедносни гаранции и 200 милијарди долари за обнова (недоволен износ). Ѝ се враќаат окупираните делови на Харков, Суми и Миколајив.
- Губи: Остатокот од Доњецката област (обврска за повлекување на војската), перспективата за влез во НАТО, како и вербата во правдата.
- Европа добива: Ништо.
- Губи: 100 милијарди долари во „живи“ пари за обнова на Украина.
- САД добиваат: Огромна добивка од сите процеси (обнова, енергетика, управување со имот).
- Губат: Остатоците од геополитичкиот авторитет.