Контролите спроведени од страна на Државниот пазарен инспекторат за повеќе од 700 производи на терен покажаа сериозни отстапувања во формирањето на цените кај трговците на мало. Според официјалните податоци за периодот од мај 2025 до мај 2026 година, додека просечниот раст на набавните цени на основните прехранбени артикли и хигиенски средства изнесувал 2,66 отсто, крајните продажни цени во маркетите скокнале за дури 4,56 проценти.
Ваквите официјални наоди денеска ги презентираше министерот за економија и труд, Бесар Дурмиши, по завршувањето на седницата на Економско-социјалниот совет. Тој јавно ги лоцираше причините за високите трошоци со кои се соочуваат граѓаните, посочувајќи дека трговците свесно ги зголемувале своите маржи и не ги намалувале цените на рафтовите дури и во периоди кога ги набавувале производите поевтино.
За да се стави крај на ваквите пазарни деформации, министерот најави итни чекори уште на почетокот на претстојната недела, кога на иста маса ќе седнат сите клучни чинители во синџирот на снабдување.
Дурмиши во својот одговор до медиумите детално ја образложи математиката на пазарните инспектори и најави итни средби:
„Тоа значит дека дел од растот на малопродажните цени на прехранбените производи и другите производи се зголемуваат поради бруто-профитната маржа која што одредени трговци ја зголемиле оваа година, односно кога се намалиле набавните цени, они не ги намалиле своите цени, рече Дурмиши. Тој додаде дека за понеделник е закашан состанок со производителите и со дистрибутерите, на којшто ќе се разговара за продажните цени и набавните цени на големите количини.“
Пад на инфлацијата и смирување на маржите во последните месеци
И покрај годишниот раст на цените предизвикан од профитите на трговците, министерот за економија и труд се повика на најновите пресметки од Државниот завод за статистика, според кои трендот конечно почнува да се стабилизира.
Како што појаснува Дурмиши, последниот квартален пресек покажува многу помирна состојба на пазарот во споредба со претходниот период.
„Дурмиши посочи дека најновите податоци од Државниот завод за статистика се дека овој месец имаме намалена инфлација за 0,5 проценти, што значит дека по неколку месеци веќе имаме намалување на инфлацијата, а тоа е – цените на храна и безалкохолни пијалаци се намалени за 1,1 проценти, а транспортот за 1,6 проценти.
- Од друга страна, најновата анализа што е направена, исто така за периодот март-јуни 2026 година, покажува поинаков тренд кај производителите, односно набавните цени пораснале за околу 2,04 проценти, додека продажните цени се зголемиле за само 0,16 проценти. Тоа значи дека трендот на зголемување на бруто-профитната маржа крајните месеци е намален и цените се во стабилна фаза. И за една година, како што кажав и во говорот, се зголемила само бруто-профитната маржа од страна на трговците, но тоа не е за овие крајните месеци. Крајните месеци, од март до јуни годинава, имаме само 0,16 проценти зголемување на бруто-профитната маржа, што покажува дека е во стабилна состојба, рече Дурмиши.“