Од 1 ноември во домашниот платен промет се воведува една промена која на прв поглед може да изгледа како да се менуваат броевите на банкарските сметки. Но за граѓаните суштински ништо не се менува – сметките остануваат исти, парите остануваат на истото место, а нема потреба ниту од отворање нова сметка, ниту од одење во банка.
Новината е што при плаќањата платежната сметка ќе се користи во ИБАН-формат. Тоа значи дека пред досегашниот број на сметката ќе се додава ознаката „МК07“. Ако, на пример, досега граѓанинот го користел својот домашен број на сметка, сега истиот тој број во платниот промет ќе се прикажува со „МК07“ пред него. Не станува збор за нова сметка, туку за нов, стандардизиран начин на нејзино означување.
ИБАН, или International Bank Account Number, е меѓународно стандардизиран формат за идентификација на банкарските сметки. Досега граѓаните најчесто го среќаваа при трансакции со странство, а од 1 ноември ќе се користи и при домашните платежни трансакции. Целта е домашниот платен систем да биде усогласен со европските и меѓународните стандарди и плаќањата да се обработуваат поедноставно и поефикасно.
Треба ли граѓаните да одат во банка?
Не. Самото воведување на ИБАН не бара граѓаните да посетат филијала, да потпишуваат нов договор или да отвораат нова платежна сметка.
Банките самите ги приспособуваат системите за електронско и мобилно банкарство. Кај дел од банките веќе е најавено дека корисникот и понатаму ќе може да го внесе бројот на сметката како досега, а системот автоматски ќе го претвори во ИБАН-формат.
Затоа граѓаните треба само да ги следат конкретните упатства на својата банка, особено при првите плаќања по воведувањето на новиот систем.
Дали се менува пристапот до парите?
Не. Состојбата на сметката, парите на неа и правото на располагање со нив не се менуваат.
Граѓаните ќе продолжат да ги користат своите сметки преку мобилно и електронско банкарство, банкомати и банкарски филијали. Воведувањето на ИБАН не значи блокирање на сметки, префрлање на средствата или потреба тие повторно да се активираат.
Практично, се менува начинот на кој сметката се идентификува при платежната трансакција, а не самата сметка.
Што ќе се случи со платните налози?
Во текот на ноември ќе почнат да се применуваат и нови стандардизирани платни налози. Тие ќе ги заменат досегашните ПП10, ПП30, ПП40, ПП50 и ПП53, а ќе се користат и на хартија и електронски.
Ќе има промена и кај шифрите со кои се означува целта на плаќањето. Наместо досегашните нумерички шифри ќе се користат четиризнаковни ознаки. На пример, за различни видови трансакции ќе има посебни ознаки за плата, наемнина, електрична енергија и други плаќања.
Кај граѓаните кои плаќаат преку шалтер, новите обрасци ќе бидат достапни во банките. Кај електронското и мобилното банкарство, промените ќе бидат вградени во системите на банките.
Што треба да запомнат граѓаните?
Најважно е дека од 1 ноември не добиваат нова банкарска сметка. Постојниот број останува, но при плаќањата ќе се користи во ИБАН-формат со „МК07“ пред него.
Не треба да се вадат пари од сметките, не треба да се отвораат нови сметки и нема причина граѓаните само поради оваа промена да одат во банка.
Поголеми технички приспособувања може да бидат потребни кај фирмите кои користат сметководствени програми, автоматизирани налози и системи за масовни плаќања. Нив банките ќе ги информираат за конкретните чекори.
Промената е пред сè техничка – за граѓанинот сметката и парите остануваат исти, а банкарскиот систем преминува на унифициран начин на означување и обработка на плаќањата.