Наместо да се справуваме со последиците од долгогодишните проблеми, во изминатите две години започнавме системски да ги решаваме нивните причини и да создаваме услови за долгорочен развој на општините и регионите, истакна министерот за локална самоуправа Златко Перински презентирајќи ги резултатите од работата на Министерството.
„Работата на Министерството за локална самоуправа поретко е во центарот на вниманието на јавноста, затоа што најголем дел од нашите политики се реализираат преку општините, планските региони и програмите за поддршка. Граѓаните ги гледаат новите улици, водоводи, училишта и градинки, но многу поретко се гледаат механизмите и политиките кои овозможуваат тие проекти да се реализираат“, истакна Перински.
Како најголем резултат во изминатиот период, Перински го посочи инвестицискиот циклус за поддршка на општините, преку кој во рамки на двата јавни повици се одобрени вкупно 1.116 инфраструктурни проекти во вредност од 18,4 милијарди денари.
„Ова е најголемиот инвестициски циклус за општините во поновата историја на Македонија. Тоа не се само бројки, туку нови улици, водоводи, канализации, реконструирани училишта и градинки, енергетски ефикасни јавни објекти и подобри услови за живот во сите општини“, нагласи министерот.
Во делот на институционалната поддршка, Перински потсети дека за првпат е воспоставен Ресурсен центар за поддршка на општините, преку кој е формирана база на експерти, изработени се практични прирачници за локалната администрација, спроведена е сеопфатна проценка на потребите на сите општини и изработени се профили за секоја општина во државата.
Посебен акцент изминатиот период беше ставен и на процесот за ажурирање на базите на даночни обврзници во сите општини.
„Ова можеби не е најпопуларната мерка, но е една од најважните мерки за финсиската стабилност на општините, затоа што суштинското прашање не е колку средства ќе обезбеди државата за општините оваа година, туку колку општините ќе можат самостојно да генерираат приходи во годините што следат.“, истакна Перински.
Во делот на законските реформи, министерот посочи дека по повеќе од две децении е подготвена најобемната реформа на Законот за локалната самоуправа, со која се унапредуваат локалната демократија, транспарентноста, дигитализацијата, учеството на граѓаните, инспекциските механизми и урбанистичкото планирање.
Паралелно се работи и на реформа на Законот за меѓуопштинска соработка, со цел поефикасно користење на ресурсите и подобро обезбедување услуги за граѓаните.
Во областа на регионалниот развој, изменет е Законот за рамномерен регионален развој, спроведена е тековна оценка на Стратегијата за регионален развој 2021–2031 и подготвени се измени и дополнувања кои беа усвоени од Собранието.
Дополнително, во периодот 2024–2026 година преку Програмата за намалување на диспаритетите меѓу и во рамките на планските региони и Програмата за рамномерен регионален развој се поддржани 185 проекти во вредност од над 489 милиони денари.
Во делот на европските фондови и прекуграничната соработка, Перински информираше дека активно се спроведуваат пет ИПА III програми за прекугранична соработка со соседните држави.
Во моментов се имплементираат 39 проекти во рамки на програмите со Република Грција, Република Бугарија и Република Албанија, со вкупна вредност од 21.340.097 евра за македонските корисници, додека во наредниот период се очекува потпишување договори за уште 23 проекти во рамки на програмите со Република Бугарија, Република Косово и Република Србија, со вредност од околу 6 милиони евра.
„Најважното што го направивме во изминатите две години не се само бројките. Најважното е што го променивме пристапот – од модел во кој се реагираше на проблемите, кон модел кој создава услови тие проблеми да не се повторуваат. Од политика на ад хок решенија кон политика на системски промени. Македонија чекори напред со јасна определба – да не ги менаџираме последиците, туку да ги решаваме причините“, порача Перински.
Тој додаде дека резултатите од изминатиот период претставуваат цврста основа за силни и финансиски стабилни општини, одржлив регионален развој и поквалитетни услуги за граѓаните во сите делови на државата.