Компанијата на Марк Закерберг, која ги поседува Facebook и Instagram, се соочува со серија судски порази поврзани со начинот на кој нејзините платформи ги таргетираат и влијаат врз младите корисници. Сепак, судењето со порота што започнува во вторник, 18 август, би можело да претставува најголема правна закана за компанијата досега.
Случајот произлегува од тужба поднесена во 2023 година од 30 американски сојузни држави, меѓу кои Калифорнија и Њујорк. Тие ја обвинуваат Мета за повеќекратно прекршување на федералните и државните закони поврзани со заштитата на приватноста и безбедноста на децата.
Според тужбата, Мета ги дизајнирала своите платформи на начин кој има цел децата и тинејџерите да останат што е можно подолго на социјалните мрежи.
Тужителите бараат отштета која би можела да надмине 1 трилион долари, но и значителни промени во начинот на функционирање на Facebook и Instagram.
Што бараат американските сојузни држави?
Државите бараат од Мета:
-да воведе родителска верификација за тинејџерите;
-да ги промени алгоритмите за препораки за кои тврдат дека поттикнуваат зависничко однесување;
-да отстрани дел од филтрите кои го менуваат физичкиот изглед на корисниците на фотографиите;
-да го прекине автоматското репродуцирање на видеата;
-да го ограничи создавањето повеќе профили од еден корисник;
-да ги укине објавите што исчезнуваат по одреден период, како Instagram Stories;
-да го отстрани јавното прикажување на бројот на „лајкови“;
-да ја ограничи функцијата за бесконечно скролање низ содржините.
Според тужбата, овие функции се дизајнирани за корисниците, особено децата и тинејџерите, да поминуваат што е можно повеќе време на платформите.
Американските држави тврдат дека Мета ги искористувала малолетните корисници за да ја зголеми корисничката база и профитот, преку постојани известувања и други механизми кои ги поттикнуваат повторно да се враќаат на апликациите.
Пазарната вредност на Мета во моментов е околу 1,5 трилиони долари.
Од компанијата ги отфрлаат обвиненијата.
-Не се согласуваме со овие тврдења и уверени сме дека доказите ќе ја покажат нашата долгогодишна посветеност на поддршката на младите, изјави портпаролката на Мета.
Судење
Случајот ќе го разгледува федералната судијка Ивон Гонзалес Роџерс, која е позната по одлуките во некои од најзначајните судски процеси во технолошкиот сектор.
Таа беше судијка и во судскиот спор меѓу Илон Маск и Сем Алтман, а во текот на речиси две децении како федерален судија изгради репутација на директна и остроумна судијка.
Тужбата доаѓа по уште еден сериозен удар за Мета. Неодамна, суд во Ново Мексико ја казни компанијата со 942 милиони долари и нареди промени во функционирањето на Facebook и Instagram.
Судијата Брајан Бидшид побара отстранување на бројот на „лајкови“ за корисниците помлади од 18 години, ограничување на известувањата во текот на денот и забрана за испраќање и примање голи фотографии и материјали од страна на тинејџерите.
Тој ја опиша Мета како „јавна непријатност“, споредувајќи ја компанијата со фабрика која го загадува воздухот и предизвикува штетни последици за целата заедница.
Доколку 30-те држави ја добијат тужбата, Мета би можела да биде принудена да ги примени промените низ сите САД, бидејќи државите кои учествуваат во процесот претставуваат речиси две третини од американското население.
Тинејџерите и Facebook
Една од клучните точки во тужбата е системот на „лајкови“, кој е дел од Facebook уште од раните денови на платформата.
Според повеќе истражувања и интерни документи на Мета, бројот на „лајкови“ може да поттикне социјално споредување, намалена самодоверба, чувство на осаменост, проблеми со перцепцијата на сопственото тело и симптоми на депресија кај младите.
Адвокатите на американските држави презентирале и истражувања на самата Мета, според кои Instagram е поврзан со зголемено чувство на осаменост, влошена перцепција за сопственото тело и негативно влијание врз емоционалната состојба на тинејџерите.
Според судијата Бидшид, начинот на кој платформите на Мета функционираат повеќе од една деценија придонел за кризата со менталното здравје кај младите, не само во Ново Мексико, туку и во други делови од САД.
Сега 30 американски сојузни држави се обидуваат да го убедат федералниот суд да донесе сличен заклучок – во процес кој би можел значително да ја промени иднината на социјалните мрежи.