Шпанија одлучи да не се приклучи на „Одборот за мир“ инициран од американскиот претседател Доналд Трамп, оценувајќи дека предложениот механизам има преширок и нејасно дефиниран мандат, се позиционира надвор од институционалната рамка на Обединетите нации и ја изоставува Палестинската управа од процесите за решавање конфликти, вклучително и војната во Газа.
По самитот на Европската Унија во Брисел, шпанскиот премиер Педро Санчез порача дека Мадрид останува доследен на принципите на мултилатерализмот, меѓународното право и легитимитетот на ОН, нагласувајќи дека овие столбови се клучни за секоја одржлива мировна иницијатива.
Иницијативата беше претставена на Светскиот економски форум во Давос како платформа наменета за посредување во прекини на огнот, уредување на безбедносни аранжмани во постконфликтни средини и координација на процесите за реконструкција. Сепак, уште од самиот почеток таа наиде на воздржаност кај традиционалните сојузници на САД. Според достапните извештаи, Канада и Велика Британија не се приклучиле, додека од земјите членки на ЕУ надвор од проектот останале сите освен Унгарија и Бугарија. Истовремено, неколку блискоисточни држави, меѓу кои Израел, Катар, Саудиска Арабија и Обединетите Арапски Емирати, прифатиле учество.
Одлуката на Шпанија, меѓутоа, не се сведува само на одбивање на една конкретна покана, туку претставува сигнал за начинот на кој Мадрид ја оценува легитимноста на современите мировни формули. Во шпанската перспектива, одбор што има амбиција да гради постконфликтен поредок без учество на палестинскиот политички субјект ризикува да произведе „решение“ што формално ќе се претставува како мир, а суштински ќе значи управување без претставеност. Токму затоа Санчез ја посочи Палестинската управа како клучна празнина што ја прави иницијативата политички проблематична, особено ако таа се обидува да функционира како паралелен канал на ОН.
Овој став се вклопува и во пошироката надворешнополитичка ориентација на Шпанија во последните години. Владата на Санчез на 28 мај 2024 година официјално ја призна државата Палестина, образложувајќи дека чекорот е насочен кон поттикнување мир и решение со две држави. Во таа рамка, шпанската дипломатија настојува конфликтот да се третира во институционални рамки во кои одлуките носат меѓународна тежина и одговорност, а не да бидат производ на нови ад хок „клубови“ чии правила се менуваат во зависност од моменталната геополитичка моќ.
За Европската Унија, одбивањето на Шпанија испраќа и дополнителна порака. Европската надворешна политика, која и онака се соочува со сериозна фрагментација, тешко може да си дозволи уште формати што го релативизираат единството. Кога една голема земја членка јавно се дистанцира, таа практично ја повлекува линијата меѓу желбата за „брзи мировни решенија“ и потребата тие да бидат легитимни, инклузивни и правно одржливи. Во спротивно, секоја нова иницијатива ризикува да се претвори во алатка за престиж, наместо во вистински механизам за мир.