Премиерот на Албанија, Еди Рама, реагираше на изјавите на српскиот претседател Александар Вучиќ за можното пренасочување на текот на реката Ибар, оценувајќи ги ставовите на Белград како политички фолклор кој му одолева на времето.
Рама се осврна на реториката што доаѓа од српските власти, истакнувајќи дека Албанија нема претензии кон српски територии, но дека безрезервно ја поддржува независноста на Косово.
„Многу интересна летна размена на мислења меѓу нашите министри за надворешни работи. Иако очекував одговор во врска со реката Ибар, некако преминавме од хидрологија на меѓународно право, направивме задолжителна постојка кај ‘Голема Албанија’, поминавме низ ‘Косово и Метохија’ и на крајот стигнавме до добро познатиот музеј на српските историски глaви. Во Белград постои специфичен облик на политички фолклор кој како да му одолева на забот на времето: кога и да проговори Албанија за Косово, веднаш мора да се приповика ‘Голема Албанија’ – како повторувањето еден ден да може да го претвори стариот дух во релевантен аргумент. Нема. Албанија нема апсолутно никакви претензии кон српска територија, ниту пак има потреба таквите претензии да ги измислува. Исто така, не ни е потребна ‘Голема Албанија’ за да застанеме зад Косово“, рече Рама.
Тој нагласи дека реалноста на теренот е јасна и дека Косово функционира како суверена држава со свои институции.
„Косово е посебна држава. Албанците од Косово се токму тоа: Албанци од Косово. Тие имаат своја Република, свои институции и право сами да одлучуваат за својата иднина. Ние секогаш ќе го поддржуваме тоа право. Србија го изгуби Косово. Повторувањето на тврдењето дека не го изгубила можеби може да го претвори поразот во победа во сферата на политичката имагинација, но мапите, за жал, се помалку попустливи. Територијата на Република Косово не е српска територија, а природните ресурси што се наоѓаат на неа не се ресурси на Република Србија. Нашите српски пријатели тоа многу добро го знаат, вклучително и во моментите кога заедно седиме на европските маси“, порача тој.
Во однос на прашањето за управувањето со водните ресурси, албанскиот премиер потсети на меѓународните правни норми кои ги регулираат прекуграничните води.
„Изворниот проблем останува точно таму каде што Албанија и го остави: реката Ибар е прекуграничен воден систем. Србија има целосна слобода во управувањето со ресурсите во рамките на својата надлежност. Она што не може разумно да го тврди е дека можните последици по друга земја магично запираат на границата на Србија. Тоа е, на крајот на краиштата, и причината за постоењето на меѓународното право за води. Реките имаат незгодна навика да ја следат географијата, а не дипломатските ставови. Беше укажано и на ситуацијата на српската заедница на Косово. Нивните права се важни. Нивната безбедност е важна. Нивниот имот, јазик, како и културното и верското наследство мора да бидат заштитени. Албанија никогаш немала проблем тоа да го каже, бидејќи тоа е едноставно она што една демократска држава им го должи на своите граѓани“, истакнува албанскиот премиер.
Рама ги опиша дипломатските предупредувања за етнички експанзионизам како парадоксални во контекст на односот кон територијалниот интегритет на Косово.
„И тука доаѓаме до можеби најзабавната акробација во оваа размена на мислења – предупредувањето на Албанија за етнички експанзионизам, додека истовремено, во истата таа изјава, се третира територијата на друга суверена држава како сè уште да е српска. Тоа е навистина невозможна задача. Можеби тоа функционира во рамките на политичкиот балон во Србија. Надвор од него, геометријата е многу помалку попустлива. И да, целосно се согласувам дека иднината на нашиот регион мора да биде таква што границите постепено ќе ја губат моќта да нè делат. Апсолутно. Но, постои еден мал предуслов за границите да станат помалку важни: прифаќање на оние што веќе постојат. Генијалноста на европскиот проект лежеше токму во одвојувањето на националната припадност од територијалните претензии“, рече тој.
Завршувајќи го своето излагање, тој повтори дека Тирана се залага за добрососедски односи, но без отстапки во однос на историските и географските факти.
„Албанија ќе стои зад нив и зад нивната Република бидејќи делиме историја, јазик, семејни врски и иднина, но пред сè затоа што слободно, демократско и безбедно Косово е легитимна европска држава и неизбежен дел од стабилноста на нашиот регион. Во овој став нема ништо тајно. Никогаш и немало. Нема тајни мапи. Нема скриени граници. Нема потреба од какви било проекти за ‘големи’ држави. Ставот на Албанија затоа ќе остане целосно ист, како во јавноста така и во приватните разговори: ја почитуваме Србија, сакаме добри добрососедски односи со Србија и го сакаме целиот регион во рамките на Европа – вклучително, секако, и Србија. Меѓутоа, добрососедските односи не можат да значат барање секој сосед на Србија трајно да се пресели во српската верзија на историјата. Балканот веќе плати превисока цена, со крв и со изгубено време, за таков вид прилагодување. А во меѓувреме, реката Ибар, блажено несвесна за сите наши историски картографии, ќе продолжи да тече во согласност со географијата, а не со фолклорот“, заклучи албанскиот премиер Еди Рама.