Западна Европа се соочува со екстремен топлотен бран кој веќе однесе повеќе од 40 животи во Франција, додека температурите во неколку региони се искачија над 40 степени Целзиусови. Главниот виновник за оваа состојба е атмосферскиот феномен познат како „омега блокада“.
Оваа специфична конфигурација придонесува огромна маса на топол воздух да остане заробена над истата географска област со денови, со што се создаваат опасни температури и долготрајна суша.
Името на овој феномен доаѓа од обликот на грчката буква омега (Omega). Тоа е така бидејќи испакнатината од топол воздух под висок притисок се наоѓа позиционирана помеѓу два постудени системи со низок воздушен притисок, пренесува Ројтерс.
Како функционира овој атмосферски систем?
При нормални услови, силните воздушни струи постојано ги движат временските системи од запад кон исток. Меѓутоа, за време на „омега блокада“, овој млазен тек е нарушен и драматично се поместува кон север и југ, со што ги изолира системите на притисок.
Како резултат на тоа, топлиот и застоен воздух останува заробен на едно место. Овие блокади обично траат меѓу три и десет дена, но во одредени случаи можат да се задржат и со недели.
Под подрачјето на висок притисок во центарот, условите стануваат екстремно топли. Овој притисок не дозволува формирање на облаци, па јасното и сончево небо дополнително придонесува за енормно зголемување на температурите, како што е случајот во Франција и Шпанија.
Од друга страна, регионите кои се наоѓаат во периферните области со низок притисок се соочуваат со постудено и влажно време. Така, Велика Британија моментално е заглавена помеѓу овие два системи, што создава интензивна топлина на југот и истокот, а постудени услови на северот и западот.
Врската со климатските промени
Иако научната јавност сè уште дебатира за тоа како точно климатските промени влијаат врз зачестеноста на овие блокади, глобалниот консензус е јасен — тие го засилуваат интензитетот на жештините. Поради емисиите на стакленички гасови, планетата е позатоплена за 1,3°C во споредба со прединдустрискиот период, што значи дека секој следен топлотен бран тргнува од повисока почетна точка.
Експертите предупредуваат дека ефектите од затоплувањето се веќе видливи на европскиот континент.
„Европа моментално доживува топлотни бранови кои се од 2 до 4 степени потопли отколку што би биле без затоплување предизвикано од човекот“, вели Клер Барнс, истражувачки соработник за екстремно време и клима на Империјал колеџ во Лондон, и додава дека токму затоа, кога се случуваат настани како блокади на омега масни киселини, добиената топлина може да биде значително поинтензивна.