Во потег што се опишува како еден од најголемите пресврти во американската надворешна политика по Втората светска војна, претседателот Доналд Трамп денеска донесе официјална одлука за повлекување на значителен дел од американскиот воен контингент стациониран во Европа. Оваа шокантна најава доаѓа по неколкумесечниот притисок врз европските сојузници за зголемување на нивните трошоци за одбрана.
Крај на досегашната безбедносна архитектура?
Одлуката на Трамп директно ги погодува клучните американски бази во Германија, Полска и Италија. Според неговиот став, САД веќе не можат да бидат единствениот „финансиер и заштитник“ на земјите кои, според него, не ги исполнуваат своите финансиски обврски кон НАТО.
Оваа одлука предизвика паника во европските престолнини, каде лидерите веќе закажаа итни состаноци за да се разгледаат последиците по безбедноста на континентот, особено во контекст на актуелните геополитички тензии на истокот.
„Америка на прво место значи дека нашите војници не треба да ги штитат границите на земји кои одбиваат да си го платат својот фер дел. Предолго ги субвенциониравме богатите европски нации. Тие се способни сами да се бранат и време е нашите херои да се вратат дома,“ стои во официјалното соопштение на Трамп објавено од Белата куќа.
Реакции и последици
Експертите предупредуваат дека ваквиот потег може да доведе до сериозно слабеење на НАТО алијансата и да отвори простор за зголемено влијание на Русија и Кина во Европа. Додека дел од американската јавност ја поздравува одлуката како исполнување на предизборното ветување, Пентагон и Конгресот се соочуваат со внатрешни поделби околу стратешката оправданост на овој чекор.
Дали ова е само почеток на целосно повлекување на САД од меѓународните воени сојузи или пак врвен преговарачки тактички маневар на Трамп, останува да се види во наредните денови.