Светот се наоѓа на работ на нова и неконтролирана трка во вооружување, додека часовникот отчукува за „Нов СТАРТ“ (New START) – последниот преостанат договор за контрола на нуклеарното оружје меѓу САД и Русија. Со оглед на тоа што рокот на овој историски документ истекува набрзо, дипломатите и безбедносните експерти алармираат дека за првпат по неколку децении, двете најголеми нуклеарни сили би можеле да останат без никакви меѓусебни ограничувања.

Договорот „Нов СТАРТ“, потпишан во 2010 година, го ограничува бројот на распоредени стратешки нуклеарни боеви глави на 1.550 за двете страни. Сепак, геополитичките тензии предизвикани од војната во Украина веќе доведоа до практичен колапс на овој пакт. Русија претходно го суспендираше своето учество, прекинувајќи ги меѓусебните инспекции на воените бази, што ја остави меѓународната заедница во неизвесност за вистинската состојба на нуклеарните арсенали.

Експертите предупредуваат дека без овој договор, светот влегува во крајно опасна и непредвидлива фаза. Наместо транспарентност и ограничувања, големите сили сега би можеле да се фокусираат на модернизација и зголемување на бројот на проектили, што дополнително ја зголемува можноста за катастрофални грешки или намерна ескалација. Покрај САД и Русија, во оваа равенка сè позначајна улога игра и Кина, која забрзано го гради својот нуклеарен капацитет, одбивајќи да се приклучи на какви било трилатерални ограничувања.

Додека Вашингтон и Москва остануваат на спротивставени позиции, глобалниот страв расте. Истекувањето на овој договор не значи само крај на една ера на дипломатија, туку и почеток на период во кој нуклеарното одвраќање станува поагресивно и помалку регулирано, ставајќи го во ризик глобалниот мир кој се одржуваше преку децениските договори за контрола на вооружувањето.

Exit mobile version