Солун, 4 септември 2026 година – Извршниот директор на НОМАГАС АД Скопје, Недим Рама,
денес во Солун го потпиша Меморандумот за разбирање за приклучување на Северна
Македонија кон иницијативата „Вертикален коридор“, со што земјата станува дел од
пошироката регионална соработка за поврзување на системите за пренос на природен гас во
Југоисточна и Централна Европа.
Со потпишувањето на Меморандумот, НОМАГАС се приклучува на операторите на системите
за пренос на природен гас кои го развиваат Вертикалниот коридор – регионална иницијатива
што ги поврзува гасните системи на Грција, Бугарија, Романија, Унгарија, Словачка, Украина,
Молдавија и Србија и создава поширока оска за пренос на природен гас во насока југ–север.
Церемонијата на потпишување се одржа во The Met Hotel, во рамки на 10-тиот Southeast
Europe Energy Forum (SEEF 2026), по министерската тркалезна маса „Security, Affordability and
Competitiveness in a Changing Energy Landscape“. На тркалезната маса учествуваа Сања
Божиновска, министерка за енергетика, рударство и минерални суровини на Република
Северна Македонија, Stavros Papastavrou, министер за животна средина и енергетика на
Грција, Iva Petrova, министерка за енергетика на Бугарија, Michael Damianos, министер за
енергетика, трговија и индустрија на Кипар, и István-Lóránt Antal, сенатор и претседател на
Комитетот за енергетика, енергетска инфраструктура и минерални суровини во Сенатот на
Романија.
„За Северна Македонија, приклучувањето кон Вертикалниот коридор ќе ја зајакне
регионалната соработка, ќе поддржи подобра интеграција на нашиот национален систем
за пренос на природен гас со пошироката европска мрежа, ќе ги диверзифицира рутите за
снабдување со гас и ќе ја унапреди сигурноста на снабдувањето во регионот“, истакна
Недим Рама, извршен директор на НОМАГАС АД Скопје.
Меморандумот воспоставува рамка за координиран развој и работење на меѓусебно
поврзаните системи за пренос, со фокус на подобро искористување на постојната
инфраструктура, надминување на тесните грла, зголемување на капацитетите на
интерконекциските точки и унапредување на можностите за двонасочен проток на природен
гас. Соработката опфаќа и технички, регулаторни и комерцијални прашања, со цел
Вертикалниот коридор да стане пофлексибилен, поконкурентен и поатрактивен за
корисниците на мрежата.
Приклучувањето на Северна Македонија ја засилува регионалната соработка во насока на
поголема сигурност на снабдувањето, диверзификација на изворите и рутите за природен гас
и подобра поврзаност на пазарите во Југоисточна и Централна Европа. Меморандумот
создава рамка за натамошно поврзување на системите на земјите учеснички и развој на
двонасочни текови на природен гас во насока југ–север.
За спроведување на Меморандумот е предвиден Управувачки комитет составен од главните
извршни директори на потписниците, како и Проектен тим што ќе ги спроведува
договорените активности и, по потреба, ќе формира специјализирани работни групи за
технички, комерцијални и регулаторни прашања. Новиот Меморандум го заменува
Меморандумот од 19 јануари 2024 година и важи три години, со можност за автоматско
продолжување за уште една година доколку ниту една страна не се спротивстави.
Северна Македонија веќе реализира конкретни инфраструктурни чекори во насока на
регионалното поврзување. Изградбата на гасниот интерконектор меѓу Северна Македонија и
Грција е во тек, а се очекува проектот да биде завршен и пуштен во употреба во третиот
квартал од 2027 година. Паралелно се напредува и со интерконекторот меѓу Северна
Македонија и Србија.
10-тиот Southeast Europe Energy Forum е организиран од American-Hellenic Chamber of
Commerce и Hellenic Association for Energy Economics.