Едно барање до ChatGPT преку моделот GPT-4o троши околу 0,43 Wh електрична енергија, што, со 700 милиони барања дневно, претставува годишна потрошувачка на енергија еквивалентна на потрошувачката на 35.000 американски домаќинства, количината на вода за пиење доволна за потребите на 1,2 милиони луѓе и емисиите на јаглерод диоксид што би биле неутрализирани од шума со големина на Чикаго.
Секоја интеракција со ChatGPT се базира на огромна физичка инфраструктура: сервери што трошат електрична енергија, системи за ладење што трошат вода, чипови направени од ретки метали, бакарни кабли и силиконски плочки што ги поврзуваат сите овие процеси во една мрежа, според најновото издание на билтенот за макроекономска анализа и трендови (MAT) во анализата „Вештачката интелигенција и глобалната трка за енергија, вода и метали“.
Парадоксално, вештачката интелигенција е и најголемиот потрошувач и најголемата надеж на енергетската транзиција, рече авторката на анализата, Катарина Станчиќ.
Иако системите со вештачка интелигенција (ВИ) трошат огромни количини електрична енергија, тие исто така нудат алатки што можат да помогнат во порационалното користење на таа енергија.
Веќе денес, алгоритмите оптимизирани за енергетски мрежи можат точно да го предвидат производството на ветер и сончева енергија, да ги балансираат флуктуациите во потрошувачката во реално време, па дури и автоматски да го пренасочат вишокот енергија таму каде што е најпотребна.
Во индустријата, вештачката интелигенција ги анализира процесите на греење, ладење и транспорт за да ги намали загубите, додека во градовите се користи за управување со сообраќајот, осветлувањето и јавните згради, создавајќи ги првите контури на „паметна енергетска инфраструктура“.
Постојат и креативни решенија што се обидуваат да го ублажат еколошкиот отпечаток на самите центри за податоци.
Во Хелсинки и Стокхолм, топлината генерирана од работењето на серверот се пренасочува кон системи за централно греење и се користи за греење на станбени згради.
Во Исланд, каде што ладењето е природно олеснето од климата, енергијата речиси целосно се добива од геотермални извори, па затоа центрите за податоци таму работат како дел од затворена енергетска јамка.
Со други зборови, вештачката интелигенција може да стане дел од решението, а не само дел од проблемот.
Но, со секој бран на техничка ефикасност во историјата се појавува истиот феномен што економистите го нарекуваат парадокс на Џевонс: колку е нешто поефикасно, толку повеќе го користиме.
Како што моторите стануваа поефикасни во однос на горивото, автомобилите стануваа почести. Како што компјутерите стануваа подостапни, бројот на корисници експлодираше.
Истото се случува сега и со вештачката интелигенција – новите чипови, како серијата Blackwell на Nvidia или TPU процесорите на Google, извршуваат повеќе операции од кога било досега, но тоа само отвора врата за уште повеќе апликации, корисници и пазари.
Резултатот е контрадикторен: системот станува „попаметен“, но вкупната потрошувачка на енергија и ресурси продолжува да расте.
Меѓународната агенција за енергија (IEA) проценува дека центрите за податоци трошат околу 1,5 проценти од светската електрична енергија, што е еквивалентно на потрошувачката на целото Обединето Кралство.
Само мал дел од таа енергија моментално оди директно во вештачката интелигенција, но тој удел расте експоненцијално.
До крајот на деценијата, побарувачката за електрична енергија во центрите за податоци би можела да се удвои, главно поттикната од вештачката интелигенција.