Иранските власти одобрија план со кој се предвидува наплаќање „патарина“ за сите комерцијални бродови кои минуваат низ Ормускиот Теснец. Овој потег, кој Техеран го оправдува како „надомест за безбедност и одржување на водниот пат“, се смета за еден од најагресивните економски чекори во поновата историја на регионот.
Што предвидува новиот план?
Според официјалните информации од Техеран, секој брод што влегува или излегува од Персискиот Залив ќе мора да плати такса чија висина ќе зависи од тонажата и видот на товарот. Најмногу ќе бидат погодени нафтените танкери, со оглед на тоа што низ овој теснец поминува околу 20% од светската нафта.
Реакции и правни дилеми
Меѓународните правни експерти веќе го оспоруваат овој потег, повикувајќи се на Конвенцијата на ОН за правото на морето, која гарантира слободен премин низ меѓународните теснеци. Сепак, Иран тврди дека бидејќи тие го гарантираат мирот во овие води, имаат право на надомест.
„Ова не е само економска одлука, туку суверено право на Иран да го наплати одржувањето на безбедноста во своите територијални води. Оние кои сакаат безбеден премин, ќе мора да придонесат за него,“ изјави висок ирански функционер за државната телевизија.
Глобални последици
Аналитичарите предупредуваат дека оваа одлука може да доведе до:
- Зголемување на цените на нафтата: Трошоците за патарината директно ќе се прелеат врз крајните потрошувачи.
- Зголемени трошоци за осигурување: Бродовите ќе се соочат со поголеми премии поради ризикот од заплена доколку не платат.
- Директен судир со САД: Ова е директен предизвик за администрацијата на Трамп, која веќе најави дека теснецот мора да остане слободен.