Новиот извештај на Државниот завод за ревизија за работењето на Фондот за здравствено осигурување фрла сериозно светло врз бројните институционални пропусти, слабите контролни механизми и милионските долгови кои го попречуваат стабилното функционирање на здравствениот систем. Ревизорите изразија мислење со резерва и за финансиските извештаи и за усогласеноста на работењето со законската регулатива во текот на 2024 година, предупредувајќи дека и покрај претходните препораки, системските слабости остануваат незаети.
Еден од клучните проблеми што ја загрозува секојдневната ликвидност на Фондот е ненавремената уплата на средства по основа на придонеси од надлежните институции, што последователно го отежнува навремениот сервис кон јавните здравствени установи.
Од Државниот завод за ревизија прецизно ги појаснија финансиските показатели и недоследностите утврдени во извештајот:
„Државниот завод за ревизија изврши ревизија на финансиските извештаи и ревизија на усогласеност на Фондот за здравствено осигурување за 2024 година. Со извршената ревизија е изразено мислење со резерва за вистинито и објективно прикажување на финансиските извештаи и за усогласеноста на работењето со релевантната законска регулатива. И покрај преземените активности за спроведување на дадените препораки од претходните ревизии и понатаму постојат слабости и потребни се системски подобрувања. Ревизијата нагласува дека ненавремената уплата на средства по основа на придонеси од надлежните институции, влијае врз ликвидноста на Фондот, со што е отежнато навременото сервисирање на обврските на здравствените установи, во рамки на договорените надоместоци, се наведува во Извештајот.“
Ревизорските наоди потврдуваат дека неплатените придонеси од Фондот за пензиско и инвалидско осигурување достигнале 8.415.865 илјади денари, односно околу 137 милиони евра заклучно со февруари 2026 година, додека неисплатените средства од Министерството за здравство за неосигурените лица на крајот на 2024 година изнесувале 2.136.300 илјади денари или приближно 35 милиони евра.
Во однос на дигитализацијата и ефикасноста на контролите, институцијата утврдила сериозни софтверски предизвици, доцнење во воведувањето на електронскиот рецепт, како и недоволна поврзаност со системот „Мој Термин“.
Од ДЗР укажуваат на дефицитот од капацитети за вршење контроли во здравствените установи:
„Ревизијата утврди дека во функционирањето и развојот на информацискиот систем на Фондот и понатаму постојат предизвици поврзани со отсуство на стратешки документи, недоволно кадровски капацитети, делумна функционалност на одделни модули и ограничени можности за нивна понатамошна надградба. Истовремено, доцни воспоставувањето на системот за електронски рецепт, а постојните системски контроли во процесот на издавање и фактурирање на рецептите не обезбедуваат доволно ниво на контрола. Утврдени се слабости во контролите кои ги спроведува Фондот врз вршењето и фактурирањето на здравствените услуги од страна на здравствените установи. Нецелосната поврзаност на информацискиот систем на Фондот со системот „Мој Термин“ и нецелосната информатичка поддршка на процесот на следење, пресметување и исплата на надоместоците на избраните лекари, како и недоволната координација помеѓу организационите единици, отсуството на планирање на контролите врз основа на анализа на ризик и недоволниот број на лекари-контролори го ограничуваат обемот и ефикасноста на контролите и не обезбедуваат целосна потврда за реално извршените здравствени услуги, наведува ДЗР.“
Дополнително, во делот на лекувањето во странство е откриено дека половина од вкупниот износ на авансно исплатените средства кон странски болници во периодот меѓу 2014 и 2023 година сè уште немаат добиено конечни фактури ниту е извршен поврат на средствата. Исто така, референтните цени за здравствените услуги во најголем дел остануваат неусогласени со реалните трошоци бидејќи не се менувани повеќе од десет години.