Температурите на Антарктикот овој месец надминаа неверојатни 15°C, со што е целосно урнат претходниот зимски темературен рекорд за овој инаку замрзнат регион. Научниците со сериозна загриженост предупредуваат дека ваквите екстреми се опасен и загрижувачки сигнал за брзината со која се одвиваат глобалните климатски промени.
Новата рекордна зимска температура од 15,4°C била измерена на 6 јуни во аргентинската база „Есперанса“, лоцирана на полуостровот Тринити. Како што пренесува угледниот „Гардијан“, овој рекорд е забележан во ек на долготраен топлотен бран, во кој највисоката дневна температура три недели по ред не се спуштила под нулата.
Според мерењата, овие 15,4°C се за дури два степени повисоки од претходниот рекорд, кој беше поставен на истата мерна станица во далечната 1998 година.
„Ова е целосно неверојатно. Станува збор за температура која е за околу 20°C над нормалата за овој период од годината“, алармира Раул Кордеро, еквадорски професор по климатологија на Универзитетот во Гронинген.
Причина за ваквата аномалија се необично силните топли ветрови од север кои дуваа над голем дел од Антарктичкиот Полуостров. Кордеро посочува дека и чилеанската метеоролошка станица „Бунен Ривера“ измерила екстремна температура од речиси 13°C.
Пејзажот се менува: Од бел во кафеав, сив и зелен
Последиците од топлотниот бран се видливи со голо око. На островот Кинг Џорџ, оддалечен околу 160 километри од базата Есперанса, истражувачите сведочат за шокантна трансформација на природата – белиот снежен пејзаж преку ноќ станал кафеав, сив и зелен, откако температурите таму достигнале 4,6°C.
„Изминатиот викенд беше многу необичен. Температурите беа толку високи што сè надвор се стопи. Во овој период од годината вообичаено има околу 20 сантиметри снег и многу мраз на тлото“, вели чилеанскиот глациолог Луис Муњоз.
Муњоз раскажува дека заедно со неговата колешка Наталија Местре се искачиле на околу 500 метри високиот врв на блискиот глечер „Колинс“, каде што наместо снег, биле изненадени од силен дожд кој директно го топел мразот.
„Тоа директно влијае врз глечерот, кој во овој период треба да акумулира снег. Не би требало да губи мраз во ова време од годината. Очигледно е дека тоа не е добро“, додава Муњоз.
Човечкото влијание води кон глобални последици
Антарктичкиот регион е под сè поголем притисок од човековите активности – директно преку експлоатација на ресурси и масовен туризам, но уште повеќе индиректно преку согорувањето фосилни горива кои ја загреваат планетата.
Научниците предупредуваат дека некои од најголемите глечери во регионот, како „Твејтс“ и „Пајн Ајленд“, забрзано се приближуваат (или веќе ја поминаа) критичната точка на топење, што може драматично да го зголеми глобалното ниво на светските мориња. Дополнително, топењето на антарктичкиот мраз се заканува да ја забави глобалната циркулација на океаните, што би предизвикало хаос во климатските системи ширум светот.
Иако еден зимски топлотен бран сам по себе нема веднаш да ги потопи бреговите, тој јасно укажува на загрижувачките долгорочни трендови.
„Овој топлотен бран се случи поради исклучително силни западни ветрови. Таквите ветрови се јавуваат сè почесто од осумдесеттите години на минатиот век, а веќе е научно докажано дека тоа е директно поврзано со климатските промени“, заклучува професорот Кордеро.