Европската комисија упати јавен и остар апел до унгарскиот премиер Виктор Орбан и украинскиот претседател Володимир Зеленски за итно запирање на „запаливата реторика“. Спорот околу нафтоводот „Дружба“ прерасна во директен конфликт без преседан, принудувајќи го Брисел јавно да ги критикува двајцата лидери.
Закани со воена сила и „државен тероризам“
Тензиите достигнаа врвна точка откако Орбан стави вето на клучниот заем од 90 милијарди евра наменет за Украина. Како одговор на прекинот на снабдувањето со нафта, унгарскиот премиер се закани со употреба на воена сила за „пробивање на украинската блокада“.
Ситуацијата дополнително се влоши со неколку контроверзни потези:
- Дипломатски инцидент: Зеленски предложи телефонскиот број на Орбан да им биде даден на украинските војници, што Будимпешта го оквалификува како „смртоносна закана“.
- Финансиска блокада: Унгарија сопре банкарски конвој со 40 милиони долари, 35 милиони евра и 9 килограми злато наменети за Украина. Киев овој чин го нарече „државен тероризам“.
Реакцијата на Брисел: „Овој јазик е неприфатлив“
Портпаролот на Комисијата, Олоф Гил, беше невообичаено директен во критиките кон Киев. „Ние сме многу јасни: таков јазик не е прифатлив. Не смее да има закана за земјите-членки на ЕУ“, истакна тој, додавајќи дека ваквата реторика само ги поткопува заедничките европски цели.
Главниот приоритет на ЕУ останува:
- Испорака на ветениот заем за Украина.
- Обезбедување енергетска стабилност за земјите-членки.
- Продолжување на притисокот врз Русија.
Технички дефект или политичка игра?
Суштината на спорот е статусот на нафтоводот „Дружба“, кој беше оштетен во руски напад на 27 јануари. Додека Унгарија и Словачка тврдат дека нафтоводот е функционален и затворен од „политички причини“, Украина инсистира дека се потребни најмалку 45 дена за поправка поради опасните услови на терен.
„Тие нè убиваат, а ние мора да му дадеме нафта на Орбан затоа што тој не може да ги добие изборите без неа“, изјави Зеленски, алудирајќи на претстојните избори во Унгарија на 12 април.
Неизвесна завршница
Додека претседателката Урсула фон дер Лајен и Антонио Коста вршат дипломатски притисок во сенка, аналитичарите стравуваат дека изборната кампања на Орбан, во која тој во моментов заостанува, дополнително ќе го отежне наоѓањето на компромис. ЕК сега разгледува опции за финансирање на поправките на нафтоводот како можен излез од ќор-сокакот.