Шест децении и три години се навршуваат денеска од една од најтрагичните епизоди во македонската историја, кога катастрофален земјотрес во 1963 година целосно го разруши главниот град. Според официјалните историски податоци, во силниот потрес животот го загубија 1.070 лица, повеќе од 3.000 беа повредени, додека над 200.000 скопјани во еден миг останаа без своите домови. Овогодишното одбележување на трагедијата ќе се одвива преку серија комеморативни настани, изложби и културни манифестации ширум Скопје.
Официјалната програма започнува со полагање свежо цвеќе пред Споменикот на жртвите од земјотресот на гробиштата во Бутел, каде што почит ќе оддадат собраниски делегации и претставници на Град Скопје. Во текот на вечерните часови, фокусот се префрла во Музејот на град Скопје, каде што пред јавноста ќе бидат презентирани изложби со архивски материјали и досега неприкажани фотографии од првите часови по разурнувањето.
Од градските власти соопштуваат дека одбележувањето ќе заврши со традиционална музичка вечера во Градскиот парк, посветена на солидарноста и обновата на Скопје.
Во однос на комеморативните активности на терен, од официјалните служби го истакнуваат следново:
„Во рамки на одбележувањето, делегација на Собранието составена од пратениците Сергеј Попов и Даниела Николова, во 10 часот ќе положи венец со цвеќе пред Споменикот на жртвите од катастрофалниот земјотрес на гробиштата во Бутел. Во исто време, цвеќе ќе положат и претставници на Град Скопје, во рамки на централното комеморативно чествување посветено на жртвите од трагедијата.“
Богата културно-историска програма во Музејот на град Скопје
Вечерниот дел од одбележувањето е исполнет со важни поставки кои ги документрираат сведоштвата на преживеаните и меѓународната помош што пристигна во градот.
„Вечерната програма ќе започне во 19:30 часот во Музејот на град Скопје со отворање на изложбата „63 години – Скопје ‘63“, чиј автор е Зоја Богдановска, кустос советник и историчар. Поставката преку автентични фотографии и архивски материјали ги прикажува првите часови по земјотресот, сведоштвата на преживеаните и напорите за спасување, ставајќи ги во фокус човечките приказни и емоции од денот што засекогаш го промени градот.“
Изложба на Васил Хаџиманов и концерт во Градскиот парк
Историчарите потсетуваат и на уметничкото сочувување на болката преку фотографии и традиционални тажачки песни.
„Во 20:30 часот во Музејот на град Скопје ќе биде отворена и изложбата „Архив на тага: Скопје 1963“, составена од досега неприкажани фотографии на Васил Хаџиманов од погребните и тажачките обреди по земјотресот. Настанот ќе биде проследен со промоција на дополнетото двојазично издание на книгата „Тажачки песни од скопскиот земјотрес во 1963 г. (Од архивските материјали на Васил Хаџиманов)“ на Ана Мартиноска и Жарко Иванов. Одбележувањето ќе заврши со концертот „Скопје радост моја“, посветен на легендарните шлагери на Драган Мијалковски, кој ќе се одржи од 21 часот кај фонтаната „Лотус“ во Градскиот парк.“
Симболот на трагедијата и глобалната солидарност
Земјотресот од 1963 година останува запаметен и по невидената меѓународна поддршка каде Обединетите нации и над 35 земји учествуваа во обновата на Скопје, поставувајќи ги темелите на новиот модернистички град.
„Старата железничка станица денес е Музеј на Град Скопје и претставува симбол на големиот земјотрес. Часовникот на станицата е засекогаш сопрен на фаталните 5 часот и 17 минути изутрина. По трагедијата на Скопје, Меѓународниот Црвен крст упати апел до сите национални организации да организираат достава на храна, а Генералното собрание на Обединетите нации едногласно усвои Резолуција за давање помош при реконструкцијата.“