Во време на растечки геополитички тензии и зголемен интерес за Арктикот, НАТО официјално ја активираше својата нова воена мисија под името „Арктички стражар“ (Arctic Sentry). Целта на оваа иницијатива е зајакнување на безбедноста на Гренланд и обезбедување стабилност во регионот кој станува стратешки фокус на големите сили.
Координација и стратешко присуство
Мисијата не предвидува масовно трупање на нови воени сили, туку е фокусирана на координација на сојузничките воени активности. Тоа вклучува заеднички вежби, како што е данската „Arctic Endurance“, проширено набљудување и распоредување на дополнителни поморски и воздушни средства, вклучително и напредни беспилотни летала.
Со операцијата ќе раководи најновата Здружена команда на НАТО – JFC Norfolk, чија одговорност го опфаќа целиот арктички регион.
Клучни изјави: Зошто е важен Арктикот?
Генералот на воздухопловните сили на САД, Алексус Г. Гринкевич, врховен командант на сојузничките сили во Европа, ја истакна важноста на оваа мисија:
„’Арктички стражар’ ја нагласува посветеноста на Алијансата за заштита на своите членки и одржување на стабилноста во една од стратешки најзначајните и еколошки најпредизвикувачките области во светот.“
Од друга страна, генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, по состаноците во Давос, посочи дека Алијансата мора да игра поактивна улога поради активностите на другите глобални актери:
„Сите сојузници се согласуваат за важноста на Арктикот… бидејќи знаеме дека со отворањето на морските патишта постои ризик Русите и Кинезите да бидат поактивни.“
Контекст на тензиите околу Гренланд
Активирањето на мисијата доаѓа по периодот на дипломатски бранувања предизвикани од желбата на американскиот претседател Доналд Трамп за поголема контрола над Гренланд. Иако Данска и Гренланд цврсто го отфрлија секое прекршување на суверенитетот, новиот рамковен договор преку НАТО нуди компромис – заедничка одбрана без промена на политичкиот статус на територијата.