Генералниот секретар на Обединетите нации, Антонио Гутереш, упати драматично предупредување до земјите членки дека светската организација се наоѓа во критична финансиска состојба. Поради неплатени долгови и ригидни буџетски правила, ОН се соочуваат со ризик од целосен прекин на функционалноста.
Кризата се продлабочува: Програмите под знак прашалник
Во писмото испратено до амбасадорите на 28 јануари, Гутереш не ја криеше сериозноста на ситуацијата, нагласувајќи дека без итна интервенција, ОН нема да можат да ги извршуваат своите основни задачи.
„Кризата се продлабочува, го доведува во прашање спроведувањето на програмите и носи ризик од финансиски колапс. Ситуацијата ќе се влоши доколку не се преземат итни мерки“, предупредува Гутереш.
Ударот од Вашингтон и проблемот со ликвидноста
Главниот извор на финансиската нестабилност доаѓа од најголемиот финансиер – Соединетите Американски Држави. Под администрацијата на претседателот Доналд Трамп, САД значително го намалија доброволното финансирање и одбиваат да ги исплатат обврзните придонеси за редовниот буџет и мировните операции.
Клучни фактори за кризата:
- САД ги стопираа уплатите: Официјално се објавени одлуките за непочитување на финансиските обврски.
- Исцрпување на фондовите: Доколку трендот продолжи, ОН ќе останат без пари веќе во јули оваа година.
- Застарени правила: Постојните регулативи ги принудуваат ОН да ги враќаат неискористените средства, наместо да создаваат резерви за „црни денови“.
Две можни сценарија за спас
Според генералниот секретар, организацијата се наоѓа на крстопат и постојат само два излеза од оваа состојба:
- Целосно и навремено плаќање на долговите од страна на сите земји членки.
- Темелна реформа на финансиските правила за да се овозможи поголема флексибилност.
„Или сите држави членки ќе ги почитуваат своите обврски и ќе плаќаат целосно и навреме, или ќе мора суштински да ги преиспитаме и измениме финансиските правила“, заклучува тој во писмото.