Иран се соочува со една од најтешките и најдолгите интернет-блокади во модерната историја. Според извештаите на меѓународниот мониторинг центар „NetBlocks“, земјата официјално надмина 1.000 часа без пристап до глобалната мрежа, што предизвика сериозна изолација на милиони граѓани од надворешниот свет.
Изолација во екот на кризата
Ограничувањето на интернет-сообраќајот започна кон крајот на февруари, непосредно по почетокот на ескалацијата на регионалниот конфликт. Додека државниот интранет („National Information Network“) останува функционален, овозможувајќи пристап до локални банкарски услуги, апликации за пораки и владини портали, пристапот до меѓународните сервиси и информативни медиуми е речиси целосно прекинат.
„Ова не е само технички проблем, туку сериозно кршење на човековите права. Повеќе од 90 милиони луѓе се отсечени од можноста да комуницираат со своите семејства во странство и да добиваат објективни информации за случувањата во земјата и регионот,“ се наведува во извештаите на организациите за човекови права.
Ефекти врз граѓаните и економијата
Покрај социјалната изолација, долготрајниот „дигитален мрак“ има катастрофални последици врз:
- Економијата: Бројни мали и средни бизниси кои зависат од дигиталната трговија се пред колапс.
- Транспарентноста: Ограничувањето на интернетот им овозможува на властите да контролираат што се пласира како вест, создавајќи сериозен недостиг на веродостојни информации за состојбата на теренот.
- Црн пазар: Поради големата побарувачка за врски до надворешниот свет, на црниот пазар цените за VPN услуги или специјализирани СИМ-картички достигнаа енормни суми, претворајќи го интернетот во „луксузна стока“.
Додека светската јавност со загриженост ја следи ситуацијата, аналитичарите предупредуваат дека овој потег на иранските власти сигнализира нова стратегија на репресија, каде дигиталната изолација се користи како алатка за одржување на внатрешната контрола во услови на воена и политичка несигурност.